Halijdah-uv toohâđ kuoddâlem?

Riehtikanslerân puáhtá toohâđ kuoddâlem, jis eeppid, ete virgeomâhâš, virgealmai tâi eres almos tooimâ hoittájeijee peeli lii toimâm laavâvuástásávt tâi kuáđđám kenigâsvuođâs olášuthánnáá. Kuoddâlem puáhtá toohâđ kii peri.

Riehtikansler ij adde riävtálii ravvim kuoddâleijeid.

Virgeomâhááh, kiäh kuleh riehtikansler kocceemvááldán, láá ovdâmerkkân 

  • staatâ virgáduvah já lájádâsah
  • pyereestvaijeemkuávlui virgeomâhááh, tego pyereestvaijeemkuávlui já pyereestvaijeemovtâstumij haldâttâsah já lävdikodeh
  • kieldâliih virgeomâhááh, tego kieldâi já kieldâovtâstumij haldâttâsah já lävdikodeh. 

Virgeulmuuh láá ulmuuh, kiäh pargeh virgekoskâvuođâst staatâst, kieldâst teikâ eres almossiärváduvâst.

Eres almos tooimâid hoittájeijee peleh láá ovdâmerkkân pargottesvuotâkasah já táhádâslájádâsah talle, ko toh hoittájeh lahâaasâtlijd sajanmáávsuid, torjuid já iäláttuvâid. Toos lasseen almos tooimâ hoittájeh ovdâmerkkân priivaat irâttâsah, main kieldah uástih tiervâsvuotâpalvâlusâid.

Kuoddâlem ij mute tâi koomeet adelum miärádâs

Riehtikansler ij pyevti mutteđ tâi komettiđ virgeomâháá toohâm miärádâs. Riehtikansler ij meid pyevti meridiđ virgeomâháá kieđâvuššâđ ääši uđđâsist. Jis kuoddâleijee haalijd suu finnim miärádâsân nubástus, te miärádâsân kalga uuccâđ nubástus nuávditmáin adelum nubástusuuccâmravvuid. Ovdil ko taha kuoddâlem, te kannat leđe njuolgist ohtâvuođâst virgeomâhâžân, mon ana ete lii toimâm laavâvuástásávt. Návt ääši sáttá čuávdiđ kuoddâlhánnáá.

Luuvâ kuoddâlem čuávumušâin saajeest: Maht kuoddâlemäšši ovdán?

Maggaar kuoddâlem riehtikansler ij kieđâvuš?

Riehtikansler ij kieđâvuš kuoddâlem, jis

  • kuoddâlem kuáská paijeel kyehti ive puáris áášán, jis kuoddâlmân ij lah eromâš suijâ
  • ääši kieđâvuššâm lii joođoost toimâváldálii virgeomâháást
  • áášán kyeskee miärádâsân puáhtá uuccâđ nubástus njuolgâdusmiäldásij (táválij) nubástusuuccâmvuovijguin
  • kuoddâlem ij kulluu riehtikansler toimâvááldán.

Riehtikansler toimâvááldán ij kulluu kocceeđ

  • ovdâskode tâi aalmugovdâsteijei tooimâ
  • priivaatulmui já priivaatriävtálij siärváduvâi tooimâ talle, ko toh iä hoittáá almos tooimâ. Priivaatriävtáliih siärváduvah láá ovdâmerkkân uásusirâttâsseervih, uásádâhkodeh, seervih, paaŋkih, investistemruttâráájuh, visteuásusseervih, koskânâs táhádâsseervih, áámmátlitoh já oskoldâhliih lihâstâsah.

Riehtikansler, išeriehtikansler já išeriehtikansler sajasâš čuávdih sii kieđâvušmân kullee aašijd jiešráđálávt. Sij iä tuuđhâ nubijdis jo toohâm čuávdusijd.

Riehtikansler ij tuuđhâ ääši, mon ovdâskode riehtiäššialmai tâi išeriehtiäššialmai lii jo čuávdám tâi mon kieđâvušeh eidu ovdâskode riehtiäššialmaa kansliast. Riehtikansler ij meid kieđâvuš aašijd, moh kuleh ovdâskode riehtiäššialmaa kieđâvuššâmnáál, peic sirdá taid riehtiäššialmaa kieđâvuššâmnáál.

Aššijd, moh kuleh riehtiäššialmai, kyeskih

  • piäluštâsvuoimijd, räjikocceemlájádâsân já ráávhuturvimpargeid
  • faŋgâláid já lájádâssáid, moid olmooš lii valdum jieijâs táátu vuástá
  • rijjâvuođânistemân, tego kiddâväldimân, tolliitmân tâi faŋgiimân.